Τετάρτη, 20 Απριλίου 2016

Αλογονοφορμική αντίδραση ( το σπάσιμο της σε στάδια ... και άλλα τέρατα ) - ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ που δεν αρκούνται στην διδασκαλία ενός μόνο βοηθήματος.


Πολυ συχνά βλεπουμε σε σε διάφορα βοηθήματα ( σε όλα ? ) να παρουσιάζονται τα 3 στάδια της αλογονοφορμικής ( όπως παρουσιάζονται στο σχολικό βιβλίο ) ως ανεξάρτητες εφικτές αντιδράσεις .
Το σχολικό βιβλίο παρουσιάζει την αντίδραση ώς αντίδραση 3 βημάτων/σταδίων :
Στην πραγματτικότητα η αντίδραση είναι μια αντίδραση πολύ περισσότερων σταδίων και είναι καθαρά θέμα της πηγής το βάθος της αναλυση με την οποία θα παρουσιαστεί .
( σε περίπτωση που δεν εμφανίζονται καλά τα σχήματα μπορείτε να διαβάσετε τηνν ίδια ανάρτηση στο ylikonet .)


Στην wikipedia ( https://en.wikipedia.org/wiki/Haloform_reaction ) παρουσιάζεται πολύ πιο αναλυτικά .
"... In the first step, the halogen disproportionates in the presence of hydroxide to give the halide and hypohalite (example with bromine, but reaction is the same in case of chlorine and iodine; one should only substitute Br for Cl or I):
If a secondary alcohol is present, it is oxidized to a ketone by the hypohalite:

If a methyl ketone is present, it reacts with the hypohalite in a three-step process:
(1) Under basic conditions, the ketone undergoes keto-enol tautomerization. The enolate undergoes electrophilic attack by the hypohalite (containing a halogen with a formal +1 charge).

(2) When the α position has been exhaustively halogenated, the molecule undergoes a nucleophilic acyl substitution by hydroxide, with CX3 being the leaving group stabilized by three electron-withdrawing groups. In the third step the CX3 anion abstracts a proton from either the solvent or the carboxylic acid formed in the previous step, and forms the haloform. At least in some cases (chloral hydrate) the reaction may stop and the intermediate product isolated if conditions are acidic and hypohalite is used.


Στην ίδια σελίδα παρουσιάζεται και ένα animation ( Σχεδιοκίνηση ) του μηχανισμού :
Διαβάζοντας και άλλα site ( ιστοσελίδες ) φαίνεται μια ομοφωνία ώς πρός τον μηχανισμό :
Το πιο σημαντικό όμως ( ή τουλάχιστον αυτό που εκτιμώ ότι θα μπορούσε να ενδιαφέρει εμάς ) είναι ότι τα στάδια της οξείδωσης δεν πραγματοποιούνται από το αλογόνο Χ2 αλλά από το υποαλογονώδες ιόν ΧΟ- όπως αυτό προκύπτει από την αντίδραση του Χ2 + ΝaOH
Στην σελίδα του wikipedia αυτό φαίνεται στην έναρξη της περιγραφής του μηχανισμού ,
".... 
 In the first step, the halogen disproportionates in the presence of hydroxide to give the halide and hypohalite (example with bromine, but reaction is the same in case of chlorine and iodine; one should only substitute Br for Cl or I):
 
..."
Ενώ στο http://www.chemgapedia.de/ γίνεται παρουσίαση των 3 σταδίων ( κατά συμπτωση τα ίδια με αυτά του σχολικού βιβλίου ) με την χρησιμοποίηαη του Χ2 + NaOH ως αντιδρώντων ( και όχι σκέτου του Χ2 )

Στην εργασία των Reynold C. Fuson, and Benton A. Bull με τίτλο "The Haloform Reaction" ( η αλογονοφορμική αντίδραση ) σημειώνεται

Απομονώνοντας την έκφραση "...ΜΟΧ represents a hypohalite..." δηλ το ΜΟΧ αντιπροσωπεύει έναν υποαλογονίδιο ( δική μου η μετάφραση του τελευταίου όρου ) καταλαβάινουμε ότι το Χ2 ουδέποτε δρά ως ανεξάρτητο αντιδρών .



Ολόκληρη η εργασία των Reynold C. Fuson, and Benton A. Bull για την αλογονοφορμική αντίδραση βρίσκεται εδώ  ( KAI μάλλον είναι ότι πιο αναλυτικό "κυκλοφορεί" στο διαδίκτυο σχετικά με την συγκεκριμένη αντίδραση )
Αλλά και οι Morrison & Boyd ( ακόμα και ) στην ελληνική 4η έκδοση της Οργανικής Χημείας τους γράφουν 
Δηλαδή ορίζουν ως αντιδρών σύστημα αυτό του Ιωδίου και του καυστικού νατίου δηλάδη του προιόντος τους ΝaOJ δηλαδή του ιόντος OJ-
Και βέβαια η παρουσίαση των 3 σταδίων ( όπως του σχολικού βιβλίου και εδώ ) γίνεται με το NaOI. Αξία επίσης έχει και το "διδακτικο" σπάσιμο της περιγραφης της αντίδραση από τους Morrison & Boyd σε 1ο και 2ο στάδιο να δείξουν ότι το ίδιο αντιδραστήριο (NaOI ) κάνει και υποκατάσταση .
Για τις μέθυλο κετόνες οι ίδιοι γραφούν :
Το απόσπασμα από βιβλίο των Morrison & Boyd ειναι διαθέσιμο εδώ


ΥΓ ... σε όλους εμάς που διδάσκαμε τόσα χρόνια ότι το HCOOH δεν οξειδώνεται από Fehling 
ΥΓ ... Ακόμα με στοιχειώνει η κουβέντα της μαθητριας του Νίκου που του είπε πως ο καλύτερος Χημικός είναι εκείνος που διδάσκει καλύτερα ενα συγκεκριμένο βοήθημα . Είναι φανερό ότι δεν θα γίνω ποτέ ο συγκεκριμένου είδους "καλύτερος Χημικός". 



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...